ęk jest naturalną emocją - ale kiedy staje się zaburzeniem? Dowiedz się, jakie są rodzaje zaburzeń lękowych, po czym je rozpoznać i jakie leczenie przynosi efekty.
Lęk normalny vs. lęk zaburzony
Lęk jest ewolucyjnie ukształtowaną reakcją na zagrożenie - uruchamia układ „walcz lub uciekaj", który mobilizuje zasoby organizmu w sytuacji niebezpieczeństwa.
Staje się zaburzeniem, gdy pojawia się nieproporcjonalnie do realnego zagrożenia, trwa zbyt długo lub dezorganizuje codzienne funkcjonowanie.
Lęk normalny
- Pojawia się w realnych sytuacjach zagrożenia
- Mija po ustąpieniu zagrożenia
- Proporcjonalny do sytuacji
- Nie dezorganizuje funkcjonowania
Lęk zaburzony
- Nieproporcjonalny do realnego zagrożenia
- Utrzymuje się mimo ustąpienia bodźca
- Dezorganizuje codzienne życie
- Wywołuje znaczny dyskomfort
Najczęstsze rodzaje zaburzeń lękowych
Zaburzenie lękowe uogólnione (GAD)
Przewlekłe, trudne do kontrolowania martwienie się o wiele różnych dziedzin życia (praca, zdrowie, relacje, przyszłość). Towarzyszą mu napięcie mięśniowe, problemy ze snem i trudności z koncentracją.
Zaburzenie paniczne
Nagłe, intensywne napady lęku z objawami somatycznymi: kołataniem serca, dusznością, zawrotami głowy, poczuciem utraty kontroli. Ataki paniki nie są groźne, ale są bardzo nieprzyjemne.
Fobie specyficzne i społeczna
Nadmierny lęk przed konkretnymi obiektami lub sytuacjami (np. pająki, latanie, wysokość) albo przed oceną i odrzuceniem przez innych (fobia społeczna - jedna z najczęstszych i najbardziej ograniczających).
OCD i PTSD
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne oraz zespół stresu pourazowego mają odmienną specyfikę, wymagającą specjalistycznego podejścia terapeutycznego.
Jak wygląda leczenie?
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest uznawana za metodę z wyboru w leczeniu zaburzeń lękowych. W zależności od rodzaju zaburzenia stosuje się techniki ekspozycji, restrukturyzacji poznawczej oraz ćwiczenia relaksacyjne.
Najważniejsze wnioski
-
Zaburzenia lękowe są bardzo dobrze leczalne - większość osób osiąga poprawę.
-
CBT z technikami ekspozycji jest metodą z wyboru w leczeniu lęku.
-
Lęk staje się zaburzeniem, gdy dezorganizuje codzienne funkcjonowanie.
-
Nie czekaj - im wcześniej poszukasz pomocy, tym krótsza droga do poprawy.